##master-page:HelpMiscellaneous/FrequentlyAskedQuestions
##master-date:Unknown-Date
#acl -All:write Default
#format wiki
#language pl
'''Index'''
<<TableOfContents>>

== Pytania "Czym jest wiki?" ==
=== Co to takiego ''Wiki''? ===

Termin ''Wiki'' jest skróconą formą Wiki''''''Wiki''''''Web. Wiki jest zbiorem stron, które mogą być wspólnie edytowanie przy użyciu przeglądarki internetowej. Są otwarte i dostępne do edycji dla każdego wedle jego uznania. System tworzy automatycznie skróty odsyłające pomiędzy stronami. Zobacz WikiWikiWeb, by uzyskać więcej informacji.

Moin''''''Moin jest programem typu wiki napisanym w Pythonie.


=== Do czego to się nadaje? ===

Nadaje się do wszystkiego, do czego zostanie użyte. W odróżnieniu od forów czy list mailingowych, WikiWiki pozwala na tworzenie stron z konkretną zawartością. Z tego powodu na Wiki jest dużo mniej bałaganu, a więcej zawartych informacji. Informacje umieszczone są w określonej strukturze i są łatwe do odnalezienia.
Możesz postawić w swojej witrynie wiki zawierającą wiele stron, które opisują różne projekty, pomysły itd., żeby ludzie mogli je komentować. Niektóre strony po prostu przekazują informacje. Inne są zaproszeniem do dyskusji i komentarza. Możesz także postawić wiki jako bardzo prostą bazę danych.

Generalnie, wiki jest w dużej mierze narzędziem, które czerpie swoją wartość z zastosowania, do jakiego jest stworzone. Na przykład strona wiki może spełniać takie samo zadanie jak wątek dyskusyjny. Możesz też używać stron wiki do współpracy nad jakimś projektem.

Zobacz MoinMoin:MoinMoinSuccessStories , by poznać więcej zastosowań.

=== Jakie są główne zalety Wiki? ===

Oto kilka najważniejszych zalet wiki:
 * edytowalność dla każdego - strona wiki może być edytowana przez każdego z użyciem jedynie przeglądarki internetowej
 * możliwość przeglądania ostatnich zmian
 * możliwość przeszukiwania stron (na kilka sposobów)
 * możliwość bardzo łatwego dodawania nowych stron
 * możliwość oglądania i zmiany historii dokumentów
 * możliwość modyfikacji istniejących i dodawania nowych informacji

=== Co z bezpieczeństwem Wiki? Czy wiki nie jest wymarzonym obiektem dla sabotażysty? ===

To istotne pytanie. Generalni, wiki zazwyczaj nie gwarantuje '''ŻADNEGO''' bezpieczeństwa. (To prawda!)

W przypadku MoinMoin zmieniło się to wraz z wprowadzeniem List Kontroli Dostępu (ACL), więcej znajdziesz na HelpOnAccessControlLists.

Jednak zakładając, że nie używasz ACL, istnieje prawdopodobieństwo przypadkowej lub celowej destrukcji aktualnej wersji stron wiki.

Są dwa najważniejsze sposoby uszkodzenia wiki. Jeden polega na kasowaniu, drugi na psuciu. Nie jest specjalnie ciężko poradzić sobie z kasowaniem, ponieważ istnieją poprzednie wersje każdej strony i mogą być łatwo przywrócone. Tak więc, gdy usunięcie strony, czy jej zawartości zostanie zauważone, strony mogą być dość prosto doprowadzone do swojego poprzedniego stanu.

Ciężej poradzić sobie z wyraźnym psuciem wiki. Możliwe, że ktoś wprowadzi na stronę nieprawdziwe informację, czy zedytuje stronę tak, że zawarte na niej informacje będą fałszywe (np. ktoś może zmienić atrybuty stron tak, że będzie wyglądać tak, jakby inna osoba napisała jakiś komentarz). Bardzo dużo ogólnodostępnych systemów współpracy posiada ten sam problem. W praktyce psucie wiki jest niebywale rzadkim zjawiskiem i może być udaremnione przez wprowadzenie powiadomień o dodawaniu nowych materiałów.

Innymi słowy, filozofia wiki zakłada ręczne radzenie sobie (określa to termin Soft``Security) z rzadkimi przypadkami sabotażu, zamiast tworzenia mechanizmów unikania zniszczeń powodowanych przez sabotażystów.

== Pytania ogólne na temat MoinMoin ==

=== Skoro MediaWiki jest bardziej znane i zaprogramowane w PHP, czemu ktoś miałby wybrać w zamian MoinMoin? ===

  * Ponieważ MoinMoin jest napisane w Pythonie (może nie jest to dla każdego oczywisty powód, ale ostatecznie wszystko się do tego sprowadza).
  * MoinMoin udostępnia listy kontroli dostępu (ACL)
  * MoinMoin jest łatwo rozszerzać o nowe możliwości.
  * ''"MediaWiki is primarily targeted at Wikipedia and Wikimedia's other projects (and other similar large-scale sites with people running their own servers), secondarily at people running local instances to work with data from our sites, and only incidentally at anyone else."'' Brion Vibber, programista Media`Wiki

=== Jakie są zalety i wady użycia MediaWiki albo MoinMoin? ===

Zobacz MoinMoin:WikiEngineComparison.

=== Chcę, by niektóre strony i podstrony nie mogły być czytane przez każdego. Da się to zrobić w MoinMoin? ===

Tak, MoinMoin posiada bardzo dobry system ACL, który umożliwia przydzielanie grupom użytkowników kontrolę nad konkretnymi stronami. Zaglądnij na HelpOnAccessControlLists,by dowiedzieć się więcej.

== Pytania dotyczące używania Wiki ==

=== Szukanie i dostęp do informacji na stronach wiki ===
==== Jak mogę przeszukać wiki? ====
 
Obecnie istnieje więcej sposobów na przeszukanie wiki, niż możesz sobie wyobrazić:
 * Użyj okienka wyszukiwania albo FindPage, gdzie możesz wyszukiwać słów kluczowych w tytule i pełnym tekście, przy użyciu normalnych słów i wyrażeń regularnych.
 * Kliknij TitleIndex. Zobaczysz alfabetyczną listę tytułów wszystkich stron.
 * Kliknij WordIndex. Zobaczysz alfabetyczną listę wszystkich słów użytych we wszystkich tytułach (np. strona o nazwie Blue``Tooth pojawi się pod B, ale również pod T).
 * Użyj akcji {{{LikePages}}}.  Zobaczysz strony, które zawierają w tytułach słowa podobne do tytułu aktualnej strony.
 * Kliknij na tytuł strony na samej górze strony. Zobaczysz jakie strony odnoszą się do aktualnej strony (co może ci pomóc w znalezieniu powiązanych stron).

==== Jak mogę zobaczyć co się aktualnie dzieje na stronach wiki? ====

Kliknij odnośnik OstatnieZmiany na górze dowolnej strony.

==== Co zrobić, żeby OstatnieZmiany pokazywały zmiany starsze niż domyślnie? ====

Zaloguj się i wybierz opcję do 90 dni wstecz. Mam nadzieję, że to wystarczy.

==== Co to są te dziwne kolorowe linki, które ciągle gdzieś spotykam? ====

Każda nazwa, która jest napisania literami różnej wielkości(NaPrZykŁadTak) i nie ma odpowiadającej sobie strony, będzie wyświetlona jako kolorowy odnośnik.

==== Jak znaleźć stronę domową? ====

W domyślnym wystroju odnośniki do stron domowych czytelników znajdują się na górze strony, w pobliżu odnośnika do PreferncjeCzytelnika. Musisz utworzyć stronę, kiedy odwiedzasz ją po raz pierwszy. Strony użytkowników są opcjonalne.


=== Edytowanie wiki ===

==== Jak dodać coś do wiki, albo poprawić coś, co jest źle? ====
  
Jeśli widzisz coś, co chcesz skomentować, dodać, czy zmienić, po prostu kliknij na odnośnik {{{EditText}}} albo ikonę <<Icon(moin-edit)>> na górze strony. Strona jest wyświetlona w oknie tekstowym w twojej przeglądarce i możesz po prostu wprowadzić zmiany. Formatter wiki, generalnie rzecz biorąc, "zrobi tak, żeby było dobrze" z każdym tekstem, jaki wpiszesz. Jeśli chcesz zrobić coś bardziej wymyślnego, możesz użyć praktycznie wszystkich metod formatowania, jakie dostarcza HTML. Na stronie PomocPrzyFormatowaniu znajdziesz różne wskazówki i przykłady.
  
==== Czy są jakieś konwencje, których powinno się przestrzegać podczas dodawania informacji? ====
  
Niezbyt wiele. Pomagają one utrzymać poszczególne typy sformatowane w jednolity sposób. Najważniejszą konwencją, która ułatwi utrzymanie jednolitego formatowania, jest używanie stron Szablonów.

Wiki posiada funkcję "Szablony", którą zobaczysz, tworząc nową stronę. Jeśli klikniesz na jeden z nich podczas tworzenia nowej strony, wtedy będzie ona mić strukturę podobną do innych stron tego samego typu. Na przykład, gdy tworzysz swoją stronę domową, powinieneś użyć strony HomepageTempalte, która jest dostępna podczas tworzenia nowej strony w wiki.
  
==== Jak mogę dodawać do Wiki informacje, które nie są tekstem? ====
  
Jeśli zawartość już istnieje w sieci, po prostu dodaj odnośnik do strony wiki. Wykonaj następujące kroki:
 * Znajdź URL dokumentu,
 * Edytuj stronę Wiki
 * Wpisz URL tam, gdzie chcesz by się pojawił
 * Zapisz zmiany.
Wiki automatycznie utworzy hipertekstowy odnośnik z tekstu, który wpisałeś.
  
Możesz "upiększyć" odnośnik, dodając słowa przykrywające go w nawiasach. Przykrycie pojawi się na stronie, ale odnośnik przeniesie użytkownika do danego URLa, gdy zostanie on kliknięty. Oto przykład:
{{{
  [http://your.domain.example/foo.html This will be the link text]
}}}
utworzy:

[[http://your.domain.example/foo.html|This will be the link text]]

==== Jak mogę pokolorować mój tekst? ====

W tabeli jest to domyślnie możliwe. W innym przypadku makro Color2, które można znaleźć na MoinMoin:MacroMarket, musi zostać zainstalowane.

==== Jak mogę uniknąć używania <<BR>> i używać w zamian normalny znak końca linii? ====

Użyj { { { i } } }, by podzielić swój tekst na preformatowane akapity.

==== Jak mogę dodać obrazek do strony? ====

Możesz zawrzeć URL do obrazka na stronie. Przykładowo:
{{{
http://c2.com/sig/inter/wikibase.gif
}}}
utworzy

{{http://c2.com/sig/inter/wikibase.gif}}

==== Jak mogę stworzyć nową stronę Szablonu? ====

Szablony to strony, które wyświetlają się automatycznie, gdy tworzysz pustą stronę. Każda strona, która kończy się słowem Tempate zostanie automatycznie uwzględniona na liście. Dlatego też, jeśli chcesz, by konkretny typ stron miał podobne formatowanie (nagłówki, organizację itd.), po prostu definiujesz stronę, która kończy się na Template, a podczas tworzenia strony danego typu wybierasz ten szablon i go edytujesz. Wiki wypełnia dla ciebie początkową zawartość. Szablony są edytowalne, jak każda inna  strona wiki.

By stworzyć stronę Szablonu, po prostu utwórz nową stronę nazywającą się <coś>Template.

==== Dodawanie dokumentów w intranecie ====
Jeśli używasz MoinMoin w intranecie, może być użyteczne linkowanie do stron plików dostępnych dla każdego czytającego twoje wiki. Na przykład:

{{{
[file://///servername/sharename/full/path/to/file/filename.txt Click here to read filename.txt]}}}

Możesz też linkować pliki ze spacjami w nazwie, ręcznie dodając do URLa kodowanie spacji ({{{%20}}}):
{{{
[file://///servername/sharename/full/path/to/file/filename%20with%20spaces.txt Click here to read filename with spaces.txt]}}}

Więcej ważnych informacji na temat znajduje się na MoinMoin:FileLinks.

Inna oczywista i być może lepsza opcja to użycie akcji {{{AttachFile}}}.

==== Czy powinienem ''podpisywać'' moje zmiany? ====

Jeśli są znaczące lub chcesz, żeby ludzie wiedzieli, że to ty je zrobiłeś, to tak. Po prostu wstaw @''''''SIG@ po swoim komentarzu. Nie jest rzadkie stosowanie wcięć przed komentarzem pod zdaniem, które komentujesz. Pozwala to wyróżnić twój komentarz by oddzielał się od głównej treści strony. 
 
Jednakże, w niektórych przypadkach może być właściwszym dokonanie zmian anonimowo. Poprawianie pisowni, formatowanie, czy drobne poprawki to niektóre przykłady, gdzie nie jest konieczne (a nawet odradzane) podpisywanie się pod modyfikacjami.

==== Co, jeśli usunę wpisy na stronach, a tobie były one potrzebne? Czy są one usunięte całkowicie? ====

Jeśli potrzebujesz, możesz odwrócić swoje zmiany. Zobacz WhyWikiWorks.

=== Dodawanie innych formatów dokumentów do wiki ===
==== Czy mogę dodać HTML do wiki? ====

 /!\ To wszystko działa tylko, jeśli '''niebezpieczne''' rozszerzenia HTML (makro i parser HTML) są zainstalowane.

Jeśli chcesz dodać pojedynczą linię HTML, użyj makra HTML. Możesz to zrobić, umieszczając tekst HTML jako parametr makra, tak jak tutaj:
`<<HTML(<font size=+12>This is large font</font>)>>`

Wyświetli się to na stronie, jako:
`<<HTML(<font size=+12>This is large font</font>)>>`

Jest też możliwe umieszczenie dokumentu HTML na stronie poprzez dodanie w pierwszej linii {{{#format html}}}. Jeśli ta linia tam się znajdzie, cała strona będzie interpretowana jako HTML (przez to tworzenie odnośników do innych stron robi się bardziej skomplikowane). Upewnij się, że dodajesz tylko część body strony (a nie nagłówki HTML, czy cokolwiek spoza body, w tym sam tag <BODY>).

=== Linkowanie w wiki ===
==== Jak mogę dodać odnośnik do czegoś spoza wiki tak jak tagiem html? ====
 * Użyj odnośnika InterWiki do innego wiki (na przykład MeatBall:FrontPage wyświetli się jako FrontPage)
 * http://moin.sourceforge.net/ wyświetli się jako http://moin.sourceforge.net
 * [[http://moin.sourceforge.net/|moin sourceforge page]] wyświetli się jako as moin sourceforge page

== Instalacja i Konfiguracja ==

 (!) Zobacz HelpOnAdministration , by uzyskać ogólną pomoc na ten temat

=== Jak mogę aktywować opcje "DeletePage" / "RenamePage" ? ===

By móc usuwać i zmieniać nazwy stron, musisz się zalogować (przez PreferencjeCzytelnika).

=== Jak mogę zmienić stronę startową ===

Ustaw page_front_page = u'OtherFrontPage' w swoim pliku wikiconfig.py. Zobacz też HelpOnLanguages.

HelpOnConfiguration zawiera więcej zmiennych, które możesz chcieć ustawić.

=== Ochrona przed przeciążeniem ===

MoinMoin jest chroniony przed przeciążeniem. Jeśli zmieniasz strony zbyt często, czy zbyt często ściagasz załączniki, możesz otrzymać następująca wiadomość: "You triggered the wiki's surge protection by doing too many requests in a short time". Jeśli chcesz zmienić to zachowanie, musisz zdefiniować własny surge_action_limits w swoim pliku konfiguracyjnym i zmienić domyślne wartości. Domyślne wartości to:

{{{
surge_action_limits = { # allow max. <count> <action> requests per <dt> secs
        # action: (count, dt)
        'all': (30, 30),
        'show': (30, 60),
        'recall': (5, 60),
        'raw': (20, 40),  # some people use this for css
        'AttachFile': (90, 60),
        'diff': (30, 60),
        'fullsearch': (5, 60),
        'edit': (10, 120),
        'rss_rc': (1, 60),
        'default': (30, 60),
    }
}}}

== Administrowanie wiki ==
=== Jak mogę zarządzać wiki? ===

Mnóstwo informacji administracyjnych znajduje się na stronie SystemInfo, łącznie z liczbą stron i zainstalowanymi makrami oraz akcjami.

Możesz przygotować stronę !`AdminPage`, gdzie umieścisz przydatne makra, czy informacje o rzeczywistym położeniu stron i makra dla osieroconych stron oraz inne rzeczy, które mogą się przydać administratorowi wiki. 

Zobacz HelpOnAdministration , by uzyskać dalszą pomoc.

=== Jak się usuwa użytkowników? ===

Najlepszą metodą (od wersji 1.5.2) jest przełączenie się jako MoinMoin:SuperUser na użytkownika, który ma być usunięty i wybranie z PreferencjeCzytelnika "Wyłącz to konto na zawsze", a następnie kliknięcie "Zapisz".

=== Czy mogę przywrócić stronę z poprzedniej wersji? ===

 1. kliknij na <<GetText(Info)>> (albo małą ikonę "i") w prawym górnym rogu.
 1. kliknij na odnośnik <<GetText(revert)>> przy wersji strony, którą chcesz przywrócić.

By móc przywracać strony, musisz się zalogować.

=== Jak mogę uaktualnić swoje strony wiki? ===

Więcej pomocy uzyskasz zagladając na HelpOnUpdating

== Pomoc dla programistów ==

=== Gdzie zacząć jako programista? ===

Jeśli chcesz pomóc w programowanu, możesz zrobić to w następujący sposób.

 1. Naucz się podstaw Pythona, jeśli jeszcze ich nie znasz: PythonInfo:BeginnersGuide
 1. Naucz się podstaw MoinMoin na stronie MoinMoin:MoinDev

=== Gdzie zacząc jako projektant albo tłumacz? ===

Jeśli nie jesteś programistą, a chcesz pomagać mimo wszystko, możesz pomóc w:

 * MoinMoin:MoinDev/ThemeDevelopment - rozwój CSS i odpowiadającej struktury (X)HTML.
 * MoinMoin:MoinDev/Translation - tłumaczenie interfejsu i stron pomocy

=== Diagnozowanie MoinMoin ===

Jeśli wydaje ci się, że znalazłeś błąd czy niezauważony problem, możesz zrobić testy. Prawdziwe bugi zazwyczaj powodują wyświetlanie stron błedów. Powinieneś wtedy zapisać taką stronę, wejść na MoinMoin:MoinMoinBugs, poszukać, czy nie ma podobnej strony i jeśli nie, stworzyć nową stronę błędu z załączonym jego źródłem.

Możesz testować wiki, dopisując {{{?action=test}}} do standardowego URLa. Otrzymasz wtedy stronę o nazwie "MoinMoin Diagnosis", która udostępnia mnóstwo informacji. Większość z nich będzie cokolwiek znaczyć wyłącznie dla programistów. Jeśli jesteś jednym z nich lub bardzo dobrze znasz Pythona, zapewne uznasz tę funkcję za użyteczną.

----
Jeśli odpowiedzi na twoje pytanie nie ma na tej stronie, zobacz MoinMoin:MoinMoinQuestions.
