##master-page:Unknown-Page
##master-date:Unknown-Date
#acl -All:write Default
#format wiki
#language nl
'''Index'''
<<TableOfContents>>

== "Wat is een Wiki?" vragen ==
=== Wat is een ''Wiki''? ===

Het term ''Wiki'' is een afgekorte vorm van Wiki''''''Wiki''''''Web. Een wiki is een verzameling paginas die, met een webbrowser, collaboratief bewerkt kunnen worden. Ze zijn open en gratis voor iedereen om te creëren, te bewerken en te verwijderen. Het systeem maakt automatisch cross-referentie hyperlinks tussen paginas. Zie WikiWikiWeb voor meer informatie.

MoinMoin is een Open Source wiki programma geschreven in Python.


=== Waarvoor kan je het gebruiken? ===

Je kunt het overal voor gebruiken. Ten tegenoverstelling van forums en mailing lijsten maakt WikiWiki het mogelijk om inhoud te creëren. Dankzij dit feit, maken Wikis minder "storing" en meer informatie. De informatie is gestructureerd en makkelijker te vinden.
Je kunt op een interne wiki web site net zoveel paginas als je wilt zetten, die verschillende projecten beschrijven, ideeën presenteren, enz. waar mensen commentaar op kunnen leveren. Sommige paginas zijn vast en brengen alleen informatie. Andere paginas kunnen worden bewerkt. Je kunt een wiki ook gebruiken als database.

Een wiki is meestal een instrument met een vrije vorm, waarvan de waarde is afgeleid van het gebruik dat ervan wordt gemaakt. Een pagina in een wiki kan ook als discussie gebruikt worden. Je kunt een wiki pagina collaboratief gebruiken om aan een projekt te werken.

Bekijk MoinMoin:MoinMoinSuccesStories voor meer manieren om de wiki te gebruiken.

=== Wat zijn de belangerijkste kenmerken van een wiki? ===

Hier zijn een paar belangerijkste functies van een wiki:
 * bewerkbaar door iedereen - een wiki pagina is bewerkbaar door iedereen die een web browser heeft
 * mogelijkheid om recente wijzigingen te zien
 * mogelijkheid om paginas te doorzoeken (meerdere manieren)
 * mogelijkheid om heel makkelijk nieuwe paginas te maken
 * mogelijkheid om de veranderingen van een document te zien
 * mogelijkheid om nieuwe informatie toe te voegen of te veranderen

=== Hoe zit het met de veiligheid van de Wiki? Kan een Wiki niet verwijderd worden door een saboteur? ===

Dat is een belangerijke vraag. Meestal hebben wikis geen veiligheid. (inderdaad!)

Bij MoinMoin is dit veranderd met het invoeren van Acces Control Lists, zie HelpOnAccesControlLists.

Maar, als je ACL niet gebruikt, is het mogelijkheid dat per ongeluk of met opzet een wiki pagina wordt verwijderd.

Er zijn twee manieren om een wiki kapot te maken. Een is door verwijderen en de andere door corruptie. Verwijderen is niet moeilijk tegen te gaan omdat er een change log is van elke pagina die makkelijk terggehaald kunnen worden. Verwijdering van een pagina of van een groot stuk ervan is niet moeilijk te bestrijden en makkelijk op te sporen.

De corruptie van paginas is moeilijker tegen te gaan. Het is mogelijk dat iemand foutieve informatie in een pagina invoegt, of dat met opzet intentioneel de informatie veranderen zodat hij fout is (mensen kunnen bijvoorbeeld de inhoud van een paragraaf anders herschrijven). Dit is een probleem van elk collaboratief systeem. In de praktijk gebeurt dit echter zelden, en kan worden bestreden door een e-mailnaar een vaste persoon te sturen na elke verandering.

In andere woorden, de filosofie van een wiki is met de hand de enkele problemen op te lossen, in plaats van heel veel beschermende functies die die paar gevallen vermijden.

== Vragen over MoinMoin ==

=== Als MediaWiki bekender is en in PHP ontwikkeld is, waarom zou iemand dan MoinMoin gebruiken? ===

  * Omdat MoinMoin in Python geschreven is (misschien is dit geen duidelijke reden voor iedereen, maar dat is waar het allemaal op neerkomt).
  * MoinMoin ondersteunt Acces Control Lists
  * MoinMoin is makkelijk verder te ontwikkelen
  * ''"MediaWiki is vooral voor Wikipedias en Wikimedias projecten (en andere vergelijkbare grote sites met mensen die hun eigen server hebben), voor mensen moeten werken met data van onze site, en alleen af en toe een paar andere mensen"'' Brion Vibber, MediaWiki ontwikkelaar

=== Wat zijn de voor- en nadelen om MediaWiki of MoinMoin? ===

Zie MoinMoin:WikiEngineComparison.

=== Ik wil een paar paginas en subpaginas die niet door iedereen leesbaar zijn. Kan MoinMoin dit doen? ===

Ja, MoinMoin heeft een goed ACL systeem die je de mogelijkheid geeft om alleen sommige groepen het recht te geven om een bepaalde pagina te controleren. Bekijk de HelpOnAccesControlLists om meer te weten te krijgen.

== Vragen over het gebruik van deze Wiki ==

=== Vinden en toegang tot informatie in een wiki  ===
==== Hoe kan ik een wiki doorzoeken ====

Er zijn meer manieren om door een wiki te zoeken en/of te scannen dan je kunt bedenken:
 * Gebruik het zoek veld of FindPage, waar je kunt zoeken met sleutelwoorden, met text, met normaile woorden of met wildcards (reguliere expressies).
 * Klik op TitleIndex. Dit zal je een alfabetisch gerangschikte lijst van alle paginatitels.
 * Klik op TitleIndex. Dit zal je een alfabetisch gerangschikte lijst van alle woorden in alle titels.
 * Gebruik de {{{LikePages}}} aktie. Dit laat paginas zien die woorden in hun titel hebben die op degene van de huidige pagina lijken.
 * Klik op de pagina titel aan de bovenkant van de pagina. Dit laat zien welke paginas naar de huidige paginas gelinkt zijn (wat je kan helpen om paginas te vinden die erop lijken).

==== Hoe zie ik wat er recent gewijzigd is in de wiki? ====

Klik op de RecentChanges (recente veranderingen) link aan de bovenkant van elke pagina.

==== Hoe kan ik in RecentChanges verder terug kijken als normaal? ====

Log in en selecteer tot 90 dagen terug. Is dit genoeg?

==== Wat zijn deze raar gekleurde links die ik overal op de pagina zie? ====

Elke woord met hoofdletters die geen paginas heeft zal als een link met een andere kleur op de pagina komen.

==== Hoe ga je naar je home pagina? ====

Met het standaard thema is de link naar de home pagina van de gebruiker aan de bovenkant van de pagina naar de UserPreferences pagina. In het rightsidebar thema is het onder de gebruikers zijbalk. Je zult de pagina de eerste keer moeten aanmaken.




=== Bewerken in een wiki ===

==== Hoe kan ik iets aan een wiki toevoegen, of iets dat fout is veranderen? ====

Als je iets ziet waar je commentaar op wilt leveren, toevoegen of verander, klik dan op de {{{EditText}}} link, of klik op het <<Icon(moin-edit)>> pictogram aan de bovenkant van de pagina. De pagina zie je dan een tekst edit panel in je browser en dan maak je gewoon de veranderingen. De wiki formatter zal meestal "het goede doen" met de tekst die je invoert. Als je mooiere paginas wilt maken, kun je het meeste doen als met HTML. Zie de HelpOnFormatting pagina voor een paar tips en voorbeelden.

==== Zijn er conventies die ik zou moeten volgen als ik informatie toevoeg? ====

Niet heel veel. Het helpt om sommige soorten informatie in een consistente manier te formatteren. Een belangerijke conventie zal helpen is het gebuiken van de "Template" paginas.

Deze wiki heeft paginas die "Templates" heten en die je te zien krijgt als je een nieuwe pagina maakt. Als je op een van deze klikt terwijl het maken van een nieuwe pagina, dan zal die pagina dezelfde structuur hebben als andere van dezelfde soort. Als je bijvoorbeeld je eigen Wiki homepagina maakt, zou je de HomepageTemplate pagina moeten gebruiken.

==== Hoe kan ik niet-tekst informatie in de Wiki toevoegen? ====

Als de inhoud al bestat op een website, kun je een link in de wiki pagina toevoegen. Volg deze stappen:
 * Neem de URL van het document,
 * Bewerk de Wiki pagina (ga naar de Wiki pagina en klik op Edit''''''Text link)
 * Voeg de URL in op de plaats waar je het wilt hebben
 * Sla de veranderingen op.
De wiki zal automatisch een link naar het document maken.

Je kunt een link mooier maken door er "cover" woorden bij de link toe te voegen. The "cover" woorden zullen op de pagina verschijnen, maar de link zal de gebruiker naar de URL voeren als er op geklikt wordt. Hier is een voorbeeld:
{{{
  [[http://your.domain.example/foo.html|Dit zal je link tekst zijn]]
}}}
maakt:

[[http://your.domain.example/foo.html|Dit zal je link tekst zijn]]

==== Hoe kan ik mijn tekst inkleuren? ====

In een tabel is het standaard mogelijk. Anders moet de Color2 macro die bij MoinMoin:MacroMarket gevonden kan worden geïnstalleerd worden.

==== Hoe kan ik het gebruik van <<BR>> te vermijden en het normale newline teken gebruiken? ====

Gebruik { { { en } } } om je geformatteerde tekst in een gepreformatteerd paragraaf te zetten.

==== Hoe kan ik een plaatje in mijn pagina toevoegen? ====

Je kunt een URL in de pagina toevoegen. Voorbeeld:
{{{
{{http://c2.com/sig/inter/wikibase.gif}}
}}}
maakt:

{{http://c2.com/sig/inter/wikibase.gif}}

==== Hoe kan ik een nieuwe Template maken? ====

Templates zijn paginas die automatisch als opties zichtbaar als je een lege pagina maakt. Elke pagina die eindigt met het woord Template (zie `page_template_regex`) zal automatisch in de lijst weergegeven worden. Als je dus een paar paginas in het zelfde formaat wilt hebben (zelfde headings, organisatie, etc.), je moet slechts een pagina die op Template eindigt definiëren, en als je een nieuwe pagina maakt, selecteer de template en bewerk het. De wiki maakt het begin voor je. Templates zijn bewerkbare wiki paginas die op de andere paginas lijken.

Om een Template pagina te maken, maak gewoon een pagina die <iets>Template heet.

==== Documenten in een intranet toevoegen ====
Als je MoinMoin op intranet gebruikt, kan het handig zijn om links naar de documenten te maken zodat iedereen het kan zien. Bijvoorbeeld:
{{{
[file://///servernaam/deelnaam/vol/pad/naar/bestand/bestand.txt Klik hier om bestand.txt te lezen]
}}}

Je kunt ook bestanden met spaties invoeren door een spatie door ({{{%20}}}) te vervangen:
{{{
[file://///servernaam/deelnaam/vol/pad/naar/bestand/bestand%20met%20spaties.txt Klik hier om bestand met spaties.txt te lezen]
}}}

Meer en belangerijke informatie hierover staat op MoinMoin:FileLinks.

Een ander duidelijk en misschien better is gebruik te maken van de {{{AttachFile}}} aktie.

==== Zou ik mijn veranderingen moeten tekenen? ====

Als de veranderingen belangerijk zijn of als je wilt dat mensen weten dat jij het gedaan hebt, ja. Zet gewoon @''''''SIG@ na je commentaar. Het is niet zeldzaam om je commentaar te indenteren onder het uitreksel waar je commentaar over levert. Het helpt om je commentaar in ''cursief'' te schrijven om het te scheiden van de pagina waarover je commentaar zit aan het leveren.

Soms kan je beter de veranderingen anoniem maken. Typfouten verbeteren, triviale woord veranderingen zijn voorbeelden waarvoor het nutteloos is om je verandering te tekenen.

==== Wat gebeurt er als ik een pagina verwijder die jij nodig hebt? Is het helemaal verwijderd? ====

Als je het nodig hebt, kun je altijd je veranderingen terug te veranderen. Zie WhyWikiWorks.


=== Voeg andere document formaten aan de wiki toe ===
==== Kan ik HTML in wiki invoegen? ====

 /!\ Dit werkt alleen als de '''onveilige''' HTML extensie (HTML macro en parsers) geïnstalleerd is.

Als je een enige lijn HTML wilt toevoegen, gebruik de HTML macro. Dit wordt gedaan door je HTML tekst als een parameter voor de HTML macro te gebruiken, zo:

`<<HTML(<font size=+12>Dit is een grote tekst</font>)>>`

Zal zo op de pagina weergegeven worden:
`<<HTML(<font size=+12>Dit is een grote tekst</font>)>>`

Het is ook mogelijk om een HTML document in een pagina te plaatsen door {{{#format html}}} op de eerste lijn van de pagina toe te voegen. Als de lijn er is zal de hele pagina als HTML geïnterpreteerd worden (dit maakt links naar andere paginas maken moeilijker!). Wees zeker dat je alleen het body stuk van de pagina (niet de HTML headers of iets anders, zelfs niet de <BODY> tag).

=== Linken in de wiki ===
==== Hoe kan ik iets buiten mijn wiki linken, net als met de html a tag? ====

 * Gebruik een InterWiki link voor een andere wiki (bijvoorbeeld MeatBall:FrontPage zal FrontPage renderen)
 * http://moin.sourceforge.net/ zal als http://moin.sourceforge.net
 * [[http://moin.sourceforge.net/|moin sourceforge page]] zal renderen als moin sourceforge page

== Installatie & Instellingen ==

 (!) Zie HelpOnAdministration voor hulp op dit onderwerp

=== Hoe activeer je de "DeletePage" / "RenamePage" opties? ===

Om paginas te mogen verwijderen of hernoemen, zul je in moeten loggen.

=== Hoe kan je de start pagina te veranderen? ===

Zet page_front_page = u'OtherFrontPage' in je wikiconfig.py. Zie HelpOnLanguages.

HelpOnConfiguration bevat meer variabelen die je misschien wilt instellen. 

=== Surge bescherming ===

MoinMoin is beschermd tegen overgebruik, als je paginas te vaak verandert, of als je de bijlagen te vaak download, kun je zo'n bericht krijgen: "You triggered the wiki's surge protection by doing too many requests in a short time". Als je dit gedrag wilt veranderen, moet je surge_action_limits in je wikiconfig bestand veranderen. De standaard waardes zijn:

{{{
surge_action_limits = { # max <count> <aktie> aanvragen per <dt> secs toelaten
        # action: (count, dt)
        'all': (30, 30),
        'show': (30, 60),
        'recall': (5, 60),
        'raw': (20, 40),  # sommige mensen gebruiken dit voor css
        'AttachFile': (90, 60),
        'diff': (30, 60),
        'fullsearch': (5, 60),
        'edit': (10, 120),
        'rss_rc': (1, 60),
        'default': (30, 60),
    }
}}}

== Een Wiki beheren ==
=== Hoe beheer je een wiki? ===

Er is heel veel beheerders informatie op de SystemInfo pagina, inclusief het aantal paginas, en de macros en de acties die geïnstalleerd zijn.

Je kunt een !`AdminPage` opzetten, waar je handige macros kunt zetten, maar ook informatie over de echte fysieke locatie van de pagina, en macros voor  orphan paginas of andere dingen waar een beheerder van een wiki naar zou willen kijken.

Zie HelpOnAdministration voor meer hulp.

=== Hoe kan ik een gebruiker verwijderen? ===

De beste manier (sinds versie 1.5.2) is om als een MoinMoin:SuperUser te veranderen naar de gebruiker die verwijderd moet worden, naar de UserPreferencers gaan, "Disable this account forever" selecteren en op "Save" klikken.

=== Kan ik een pagina van een oudere versie herstellen? ===

 1. klik op <<GetText(Info)>> (of op het kleine "i" pictogram) in de rechterbovenhoek.
 2. klik op de <<GetText(revert)>> link van de versie die je wilt herstellen.

Om paginas te mogen herstellen, moet je eerst inloggen (dankzij UserPreferences).

=== Hoe kan de wiki updaten? ===

Je kunt meer hulp in HelpOnUpdating vinden

== Hulp voor ontwikkelaars ==

=== Waar kan je als codeur starten? ===

Als je meer hulp wilt met het programmeren, kun je dat doen door:

 1. Leer Python als je het nog niet kent: PythonInfo:BeginnersGuide
 2. Leer de basis van MoinMoin op de pagina MoinMoin:MoinDev

=== Waar kun je als designer of als vertaler beginnen? ===

Als je geen codeur bent maar toch wilt helpen, kun je hier helpen:

 * MoinMoin:MoinDev/ThemeDevelopment - css themas ontwikkelen en de bijbehorende (X)HTML structuur.
 * MoinMoin:MoinDev/Translation - vertalen van de interface en hulp paginas

=== MoinMoin Diagnosis ===

Als je denkt dat je een fout gevonden hebt of een probleem kunt testen. Echte bugs laten vaak foutmeldingen zien. Je zou de pagina moeten opslaan, naar MoinMoin:MoinMoinBugs gaan, zoekenof je een pagina vind die erop lijkt en maak een nieuwe bug pagina met een aangesloten traceback.

Je kunt je wiki testen {{{?action=test}}} als je met de standaard URL verbonden bent. Je krijgt dan een pagina die "MoinMoin Diagnosis" die je heel veel informatie geeft. Het meeste zal alleen handig zijn voor ontwikkelaars, maar als je een Python geek bent kan het handig zijn.


----
Als je vraag hier niet beantwoord wordt, zie MoinMoin:MoinMoinQuestions.
